Home Wielen & Velgen

Wielen & Velgen

by Jos Mantel

Het wiel wordt door de meeste mensen velg genoemd, wat onjuist is. Als het autowiel wordt vergeleken met het wiel van een fiets dan zien we twee vergelijkbare hoofddelen: de velg en de wielschijf. Samen vormen deze hoofddelen het wiel.

Elk wiel vormt samen met de band en velg een hechte eenheid, waarbij het metalen wiel de verbinding vormt tussen aandrijfas met naaf en band. De band is op het wiel gemonteerd en via de wielschijf worden de krachten op het wiel overgebracht.

Constructiemethoden van de velg

Voor personenauto’s zijn er drie basisconstructies:

  • Het eendelige schijfwiel, vervaardigd uit staal- of aluminiumband.
  • Het lichtmetalen eendelige of meerdelige wiel, vervaardigd tijdens een giet -of smeedproces.
  • Het (klassieke) draadspaakwiel.

Voordelen van lichtmetalen wielen

  • De vormgeving.
  • Het gewicht.
  • De warmteafvoer

Dikwandige lichtmetalen wielen hebben als gunstige eigenschap dat warmte, ontwikkeld door banden en remmen, beter wordt opgenomen en afgevoerd. Dit goede warmtetransport zorgt voor een lagere bedrijfstemperatuur van de banden, het remsysteem en de wiellagers, wat gunstig is voor de levensduur van genoemde componenten.

  • Minder onbalans

Doordat lichtmetalen wielen een grotere stijfheid hebben dan stalen wielen zijn ze minder gevoelig voor trillingen en onbalans.

Lichtmetalen wielen worden na het gieten machinaal bewerkt waardoor de hoogteslag en zijdelingse slag maximaal 0.3 mm bedragen. Lichtmetaal is vormvast en minder elastisch dan staal wat vooral in combinatie met een lage serieband betere rijeigenschappen oplevert.

  • Kleinere kans op corrosie

Mits het wiel een goede oppervlaktebehandeling heeft ondergaan. Lichtmetalen wielen met een slechte lakbehandeling zijn juist corrosiegevoeliger dan stalen wielen en een aangetast wiel kan de hielzitting zodanig poreus maken dat gebruik van tubeless-banden onmogelijk wordt.

  • Betere maatnauwkeurigheid:

Een stalen wiel wordt eerst geperst en vervolgens gelast. Een lichtmetalen wiel krijgt door middel van afdraaien de juiste afmeting.

  • Grotere variëteit en een grotere keuze.

Grondstoffen voor lichtmetaal

De grondstof voor lichtmetalen wielen is een aluminiumlegering (mengsel door samensmelting verkregen) van ‘lichte’ metalen met als belangrijkste materiaal aluminium.

De overige legeringelementen zijn meestal staal, silicium, koper, mangaan en andere grondstoffen (soms magnesium).

Als uitzondering zijn er ook lichtmetalen wielen waarin overwegend magnesium en titaan verwerkt zijn. Deze samenstelling maakt een wiel erg duur, licht en daardoor kwetsbaar. Vandaar dat we deze wielen niet vaak onder personenauto’s en juist wel onder raceauto’s aantreffen.

Hoe worden velgen gemaakt?

De grondstoffen worden samengevoegd en verhit, waarna de legering gegoten kan worden. Het gieten gebeurt op verschillende manieren zoals vacuümgieten, tegendrukgieten en smeden na gieten. Doel van het gietproces is een homogene materiaal-structuur te krijgen.

Bij smeden krijgt het nog warm gegoten wiel een nabehandeling met een smeedpers, waardoor het materiaal een vezelachtige structuur krijgt en daardoor sterker wordt.

Een ander voordeel van smeden is dat bepaalde wieldelen dunner uitgevoerd kunnen worden. Ook kunnen gegoten wielen direct na het gieten nog een specifieke warmtebehandeling ondergaan waardoor de sterkte toeneemt.
Daarna volgen een aantal machinale bewerkingen zoals ontbramen, draaien en boren. Tijdens het productieproces wordt het centrale gat zeer nauwkeurig uitgedraaid op een bepaalde standaardmaat.

Om een wiel voor een bepaald autotype passend te maken wordt bij de aflevering meestal een centreerring meegeleverd. Deze ring moet in het naafgat geklikt worden. Na reiniging volgt een technische kwaliteitscontrole. Ter bescherming van het corrosiegevoelige aluminium moeten lichtmetalen wielen voor personenauto’s vervolgens altijd een oppervlaktebehandeling ondergaan

Meestal wordt een beschermende lak op basis van acryl of epoxyhars aangebracht door middel van een ´poedercoating´ proces. In het algemeen wordt gekozen voor zilver metallic met een finish van transparante (blanke) lak.

Kwaliteit van lichtmetalen wielen

Voor de consument bestaat er niet altijd duidelijkheid over de kwaliteit van de onder zijn auto gemonteerde lichtmetalen wielen. Bekend is dat elke band/wielcombinatie moet voldoen aan een aantal technische en wettelijke eisen zoals:

  • voldoende sterk zijn
  • geschikt zijn voor de betreffende auto
  • wielen mogen onder normale gebruiksomstandigheden niet scheuren of breken
  • ze moeten correct onder de auto passen
  • bij banden kan de consument aan de genormaliseerde bandcodes van draagvermogen en snelheid zien dat deze aan de eisen voldoen
  • bij wielen is er alleen de wettelijke
  • productaansprakelijkheid als de wielen niet aan de gestelde eisen (zie voorgaande punten) voldoen

Keurmerken

Om er zeker van te zijn dat een wiel en velg uit de juiste legering is vervaardigd en voldoende sterk is geconstrueerd, zijn kwaliteitswielen in het algemeen voorzien van een aantal herkenbare keurmerken. Tijdens het velgen kopen is het belangrijk dat je goed rekening houdt met deze kwaliteitseisen.

Zo is er:

  • Het Duitse KBA-typenummer, gebaseerd op een testrapport van het betreffende wieltype.
  • Het Duitse TüV-keurmerk.
  • Het Japanse JWL-keurmerk.
  • Max. Wheel Load, het maximale draagvermogen is dan vermeld.

Spoorbreedte

De spoorbreedte is de onderlinge afstand tussen de wielen, gemeten vanuit het midden van het loopvlak van de band.

Het meten van de spoorbreedte dient te geschieden met een stalen meetmiddel met voldoende bereik, waarbij het midden van het loopvlak van het midden van de andere band op dezelfde as als meetpunt wordt aangemerkt.

Reinigen en onderhoud van lichtmetalen wielen

Een eenvoudige en goede manier om uw  lichtmetalen wielen in conditie te houden is de wielen iedere week te reinigen met water, spons en zeem en een normale autoshampoo.

Hardnekkig vuil zoals remstof kan met een goede wielenreiniger verwijderd worden. Neem altijd de gebruiksaanwijzing van de wielenreiniger in acht om beschadiging aan uw lichtmetalen wielen door deze chemische middelen te voorkomen.